Sosyal anksiyete, sosyal ortamlarda değerlendirilme ya da yargılanma korkusuyla yaşanan yoğun kaygıdır. Yabancılarla konuşmak, kalabalıkta söz almak, telefonla konuşmak, sunum yapmak gibi durumlar çoğumuz için bir miktar gerginlik yaratır; sosyal anksiyetede ise bu durum günlük yaşamı belirgin biçimde kısıtlar hâle gelir.

Nasıl ortaya çıkıyor?

Sosyal anksiyete tipik olarak ergenlik döneminde başlar ancak farkına varmak yıllar alabilir. Çocuklukta “utangaç çocuk” olarak etiketlenen, akranlarıyla kurduğu ilişkide zorlanan ya da eleştirel bir aile ortamında büyüyen bireylerde daha sık görülür.

Belirtiler

• Sosyal ortamlardan önce yoğun kaygı ve “ne yapacağım” tedirginliği
• Sırasında yüzün kızarması, titreme, ter dökme, kalp çarpıntısı
• Ortam sonrasında saatlerce zihinde “ne dedim, ne dediler” döngüsü (post-event rumination)
• Toplantı, sunum, telefon konuşması gibi durumları erteleme ya da kaçınma
• Alkol ya da ilaçla kaygıyı bastırmaya çalışma
• “Beni küçük düşürecekler” ya da “aptal görüneceğim” düşüncesi

İş yaşamında sosyal anksiyete

Özellikle kurumsal çalışma hayatında — toplantıda söz almak, sunum yapmak, üstlerine fikir söylemek, iş görüşmelerine katılmak gibi durumlar — sosyal anksiyete kariyer gelişimini de etkiler. Birçok danışanım, aslında yetkin oldukları işlerde “görünür” olmaktan kaçındıkları için fırsatları kaçırdıklarını fark eder.

Terapi süreci

Sosyal anksiyete, kanıta dayalı tedavisi olan kaygı bozukluklarından biridir. Terapi süreci genellikle üç ayağa dayanır:

1. Bilişsel çalışma. “Herkes beni izliyor”, “aptal olduğumu düşünüyorlar” gibi otomatik düşünceleri fark etme ve esnetme.
2. Kademeli maruz kalma. En az kaygı veren sosyal durumdan başlayıp daha zor olanlara doğru, destekli bir biçimde maruz kalma.
3. Kök yaşantıların işlenmesi. Çocuklukta ya da ergenlikte yaşanan utanç ve küçük düşürülme anılarının EMDR ile işlenmesi.

Bilişsel Davranışçı Terapi sosyal anksiyete için araştırmalarla en çok desteklenen yaklaşımdır. EMDR ile birlikte kullanıldığında süreç daha hızlı derinleşebilir. Psikodinamik yaklaşım ise, sosyal anksiyetenin altında yatan bağlanma ve kendilik dinamiklerini anlamakta yardımcı olur.

İlgili sayfalar: Kaygı ve anksiyete, özgüven problemleri, yalnızlık.

Ön görüşme ve randevu

Yukarıdaki konularda birlikte çalışmak için WhatsApp üzerinden kısa bir mesaj gönderebilir, uygun seans saatlerini birlikte planlayabiliriz. Yüz yüze seansları Kadıköy’deki ofisimde, uygun olmayan dönemlerde ise online olarak sürdürebiliriz.

Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır ve kişisel bir değerlendirmenin yerine geçmez.