Öğrenme güçlükleri; çocuğun zeka düzeyi normal ya da üstün olmasına rağmen, belirli öğrenme alanlarında yaşıtlarından geride kalması durumudur. En yaygın öğrenme güçlükleri okuma (disleksi), yazma (disgrafi) ve matematik (diskalkuli) alanlarında görülür.

Yaygın öğrenme güçlükleri

Disleksi (okuma güçlüğü)

Harfleri karıştırma, kelimeleri doğru okuyamama, akıcı okuyamama, okuduğunu anlayamama. Türkiye’de okul çağındaki çocukların yaklaşık %10’unda disleksi görülüyor; ancak büyük bölümü tanı almadan “tembel” ya da “başarısız” etiketleriyle büyüyor.

Disgrafi (yazma güçlüğü)

El yazısında belirgin zorluk, harf şekillerinde karışıklık, yavaş ve zorlu yazı, imla hataları.

Diskalkuli (matematik güçlüğü)

Sayı kavramında zorluk, dört işlemi öğrenmekte güçlük, problem çözme becerilerinde yavaşlık.

Öğrenme güçlüğü var mı, nasıl anlarım?

• Zekası ve çabası ile orantısız bir akademik başarı farkı
• Belirli derslerde (okuma, matematik) sürekli zorlanma
• Ödev yapmak için çok uzun süre harcama
• Okulu reddetme, karın ağrısı, isteksizlik
• Dersi dinliyor gibi görünmesine rağmen anlamama
• Daha önce öğrendiği bilgileri hızlıca unutma
• Düşük özgüven, “ben aptalım” söylemi

Türkçe PREP ile disleksi müdahalesi

Disleksi değerlendirmesi sonrası uyguladığım etkili müdahale yaklaşımlarından biri Türkçe PREP (Pass Reading Enhancement Program). Prof. J.P. Das’ın PASS teorisine dayanan PREP programı, çocuğun bilişsel süreçlerini (planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işleme) güçlendirerek okuma becerisini destekler. Türkçe PREP uygulayıcı sertifikama 2021’de Akademi Disleksi’den sahip oldum.

CAS ile bilişsel değerlendirme

Öğrenme güçlüğü değerlendirmesinde kullandığım bir diğer önemli araç CAS (Cognitive Assessment System). CAS, 5–17 yaş aralığındaki çocukların bilişsel profilini çıkarır ve öğrenme güçlüğünün hangi bilişsel süreçten kaynaklandığını anlamaya yardımcı olur. Değerlendirme sonrası çocuğa özel bireyselleştirilmiş eğitim programı oluşturulur.

Detaylı bilgi için: PASS ve CAS blog yazısı.

Değerlendirme süreci

1. Ebeveyn görüşmesi — gelişim öyküsü, akademik performans, aile öyküsü
2. Çocukla tanışma ve gözlem
3. WISC-IV ile zihinsel kapasite değerlendirmesi
4. CAS ile bilişsel süreç değerlendirmesi
5. Okuma, yazma, matematik performansı değerlendirmesi
6. Öğretmen görüşü (varsa)
7. Değerlendirme raporu ve müdahale planı

Erken müdahale önemli

Öğrenme güçlüklerinde erken tanı ve müdahale çok önemli. Çocuk, yıllarca “başaramıyor” damgasıyla büyüdükten sonra sadece akademik değil, psikolojik olarak da yaralanır. 1-3. sınıflar en kritik dönemdir; mümkünse bu yaşlarda değerlendirme yararlı olur.

İlgili sayfalar: Dikkat ve odaklanma, akademik problemler, çocukta özgüven.

Ebeveyn görüşmesi ve değerlendirme

Çocuğunuzla ilgili endişelerinizi paylaşmak ve değerlendirme sürecini birlikte planlamak için WhatsApp üzerinden mesaj gönderebilirsiniz. İlk görüşme ebeveynle yapılır; sonraki aşamada çocukla tanışma seansı gerçekleştirilir.

Bu sayfa genel bilgi içerir, bireysel değerlendirmenin yerine geçmez.