Çocukların dünyası, yetişkinlerin dünyasından çok daha az kontrol edebildikleri bir dünyadır. Bu nedenle kaygı, çocukluğun doğal bir parçasıdır. Ancak kaygının yoğunluğu, süresi ya da günlük hayatı etkileme derecesi arttığında uzman desteği devreye girer.

Yaş dönemlerine göre çocuk kaygıları

• 0–3 yaş: Ayrılık kaygısı, yabancı kaygısı — gelişimsel olarak doğaldır
• 3–6 yaş: Karanlık, hayali yaratıklar, kaybolma korkusu
• 6–12 yaş: Okul performansı, akran ilişkileri, sağlık korkuları
• Ergenlik öncesi: Sosyal kaygı, görünüş, kabul edilme korkuları

Kaygı çocuklarda nasıl görünür?

Yetişkinler kaygılarını kelimelerle ifade edebilir; çocuklar ise genellikle bedensel ve davranışsal belirtilerle gösterirler:

• Karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı — özellikle okul sabahları
• Uyku güçlüğü, kabuslar, geceleri uyanıp ebeveyn odasına gelme
• Tırnak yeme, saç çekme, gıcırdatma
• Alt ıslatma geriletmesi (regresyon)
• Aşırı yapışkanlık ya da tam tersi, içine kapanma
• Okulu reddetme, karne öncesi hastalanma
• Belirli yerlere/etkinliklere gitmekten kaçınma
• Öfke patlamaları — kaygı çoğu zaman öfke gibi görünür

Çocuğunuzun kaygısıyla nasıl yardımcı olabilirsiniz?

1. Duygusunu kabul edin. “Üzülme” demek yerine “üzüldüğünü anlıyorum” demek.
2. Küçümsemeyin. Yetişkin için küçük olan korku, çocuk için gerçek bir deneyimdir.
3. Çözümü siz sunmayın. “Sence ne yapabiliriz?” sorusu çocuğun baş etme becerisini güçlendirir.
4. Modelleme yapın. Kendi kaygınızı nasıl yönettiğinizi çocuk gözlemle öğrenir.
5. Rutin sürdürün. Uyku, yemek, oyun saatleri çocuğa güven duygusu verir.

Ne zaman uzman desteği?

Aşağıdaki durumlarda bir uzmanla görüşmek yararlı olabilir:

• Kaygı belirtileri 1 aydan uzun süredir devam ediyorsa
• Okul performansını ya da sosyal ilişkileri etkiliyorsa
• Çocuk mutsuz, çekilmiş görünüyorsa
• Uyku ve yeme düzeni belirgin biçimde bozulmuşsa
• Siz de nasıl yardım edeceğinizden emin değilseniz

Terapide ne yapıyoruz?

Çocuk terapisinde en çok kullandığım yaklaşım Danışan Merkezli Oyun Terapisi (CCPT). Çocuk, oyun yoluyla iç dünyasını ifade ederken, güvenli bir ilişki içinde kabul görür. Ağır kaygı durumlarında Filial Terapi ile ebeveyni sürece dahil ederiz. Ergenlik öncesi dönemdeki çocuklarla çocuk uyarlamalı EMDR kullanılabilir.

İlgili sayfalar: Ayrılık kaygısı, okula uyum, çocuklarda korkular, ergen iletişimi yazısı.

Ebeveyn görüşmesi ve değerlendirme

Çocuğunuzla ilgili endişelerinizi paylaşmak ve değerlendirme sürecini birlikte planlamak için WhatsApp üzerinden mesaj gönderebilirsiniz. İlk görüşme ebeveynle yapılır; sonraki aşamada çocukla tanışma seansı gerçekleştirilir.

Bu sayfa genel bilgi içerir, bireysel değerlendirmenin yerine geçmez.