Ayrılık kaygısı, çocuğun bakım verenden ayrılmasının yarattığı yoğun kaygıdır. Bebeklik ve küçük çocukluk döneminde gelişimsel olarak doğaldır; aslında sağlıklı bağlanmanın bir göstergesidir. Ancak belirli bir yaştan sonra ve belirli bir yoğunlukta devam etmesi, uzman desteği gerektirebilir.

Gelişimsel bakış

7-18 ay

Yabancı kaygısı ve ayrılık kaygısı en yoğun yaşandığı dönem. Anne/baba odadan çıktığında ağlama, geri döndüğünde yoğun sevinç. Normal bir gelişim süreci.

18 ay – 3 yaş

Ayrılık kaygısı yavaş yavaş azalır. Bu dönemde çocuk, “anne/baba geri dönecek” kavramını içselleştirmeye başlar.

3-6 yaş

Anaokulu geçişinde geçici bir yoğunlaşma olabilir. Birkaç hafta içinde adaptasyon sağlanır.

6+ yaş

Bu yaştan sonra ayrılma karşısında yoğun kaygı varsa, “Ayrılık Kaygısı Bozukluğu”ndan söz edebiliriz.

Ayrılık kaygısı bozukluğu belirtileri

• Ebeveynden ayrılırken ya da ayrılma düşüncesiyle yoğun sıkıntı
• Ebeveynin başına kötü bir şey geleceği korkusu
• Kaybolma, kaçırılma ya da “bir daha göremeyeceği” korkusu
• Okula gitmekten kaçınma
• Yalnız uyumayı reddetme
• Ebeveynden uzak kalınacak durumlarda tekrarlayan kabuslar
• Fiziksel şikâyetler — karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı

Olası tetikleyiciler

• Yakın bir yakının kaybı ya da ciddi hastalığı
• Taşınma, okul değişikliği, aile içi değişimler
• Çocuğun ya da aile üyelerinin hastalanması
• Aşırı korumacı aile tutumu
• Travmatik yaşantılar
• Ebeveynin kendi kaygısının yüksek olması

Çocuğunuza nasıl destek olabilirsiniz?

1. Vedayı kısa ama net tutun

Uzun uzun açıklamalar, defalarca “üzülme” demek çocuğun kaygısını artırır. Belli bir ritüel (sarılma + “akşam görüşürüz”) kurun ve kararlı davranın.

2. “Döneceğim” vaadini mutlaka tutun

Belirttiğiniz saatte gelmek, çocuğa güven duygusu kazandırır. Geç kalacaksanız arayın.

3. Geçiş nesnesi sunun

Küçük bir eşya (fotoğraf, tanıdık bir kokulu şey) çocuğun bağ hissini sürdürmesine yardımcı olur.

4. Kaygınızı belli etmeyin

Çocuğunuz sizin kaygınızı anında okur. “Bir şeyin olacak olmasın” düşüncesiyle veda ederseniz, çocuk da aynısını hisseder.

5. Kademeli ayrılıklar yapın

Önce 15 dakika, sonra 1 saat, sonra yarım gün… Çocuğun “geldim” deneyimini biriktirmesi önemli.

Terapide neler yapıyoruz?

Ayrılık kaygısı çalışmasında Danışan Merkezli Oyun Terapisi çocuğun duygularını ifade etmesine olanak tanır. Filial Terapi ile ebeveyni ko-terapist olarak sürece dahil ederiz. Travmatik bir kayıp varsa EMDR uyarlaması ile çalışılır.

İlgili sayfalar: Okula uyum problemleri, çocuklarda kaygı, çocuklarda korkular.

Ebeveyn görüşmesi ve değerlendirme

Çocuğunuzla ilgili endişelerinizi paylaşmak ve değerlendirme sürecini birlikte planlamak için WhatsApp üzerinden mesaj gönderebilirsiniz. İlk görüşme ebeveynle yapılır; sonraki aşamada çocukla tanışma seansı gerçekleştirilir.

Bu sayfa genel bilgi içerir, bireysel değerlendirmenin yerine geçmez.