Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan, zorlayıcı bir yaşantıdır. “Travma” dendiğinde çoğu zaman büyük T ile başlayan olaylar akla gelir — kaza, saldırı, afet, savaş. Ancak kişinin iç dünyasını sarsan “küçük t” travmalar da en az büyük T kadar önemlidir: duygusal olarak ihmal edilmek, sürekli eleştirilmek, çocukken aşağılanmak, önemli bir yakının kaybı…

Travma bedende kalır

Bessel van der Kolk’un ünlü kitabının adında dediği gibi: “Beden hatırlar“. Travmatik yaşantı sadece zihnimize değil, sinir sistemimize ve bedenimize yazılır. Olayın kendisi geçse bile beden hâlâ tehlikedeymiş gibi tepki vermeye devam edebilir — çarpıntı, uyku bozukluğu, hipervigilance (aşırı tetikte olma), kas gerginliği olarak.

Travmanın belirtileri

• Olayı yeniden yaşıyormuş gibi hissetme (flashback)
• Rahatsız edici rüyalar ve uyku güçlüğü
• Olayı hatırlatan şeylerden kaçınma
• Duygusal uyuşma, “boşluk” hissi
• Aşırı tetikte olma, ani irkilme
• Konsantrasyon güçlüğü
• “Dünya tehlikeli bir yer” ya da “güvenebileceğim kimse yok” gibi değişen temel inançlar
• Suçluluk, utanç, kendini yalnız hissetme

Çocukluk dönemi travmaları

Çocuklukta yaşanan travmalar yetişkin yaşamını özellikle derin biçimde etkiler çünkü çocuğun gelişmekte olan sinir sistemi ve kendilik duygusu üzerine kaydolur. Çocukluk döneminde yaşanan ihmal, duygusal suistimal, aile içi şiddet gibi durumlar; yetişkinlikte kaygı, depresyon, bağlanma güçlükleri ve bedensel belirtiler olarak kendini gösterebilir.

EMDR ile travma çalışması

Travma tedavisinde en çok tercih ettiğim yaklaşım EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme). EMDR eğitimimi Enstitü AY (Asena Yurtsever, M.A.) ve DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü (Emre Konuk, M.A.) iş birliğinde tamamladım. EMDR, Dünya Sağlık Örgütü’nün travma tedavisinde önerdiği, kanıta dayalı bir yöntemdir.

EMDR süreci kısaca şöyle işler: Travmatik yaşantıya yaklaşırken aynı zamanda yapılan çift yönlü uyarım (göz hareketleri, el tıklamaları ya da sesler) sayesinde beyin, yaşantıyı yeniden işler. Olayı unutmazsınız; ama bedende ve zihinde yarattığı yoğun duygusal yükü hafifler.

Detaylı bilgi için: EMDR nedir, nasıl çalışır — blog yazısı ve EMDR Terapisi sayfası.

Travma çalışması nasıl ilerler?

1. Değerlendirme ve stabilizasyon. Önce güvenli bir alan oluşturmak, bedensel ve duygusal kaynakları güçlendirmek.
2. İşleme. Üzerinde çalışılacak anıların seçilmesi ve EMDR protokolüyle işlenmesi.
3. Entegrasyon. İşlenen deneyimlerin günlük yaşamla bütünleşmesi.

Travma çalışması aceleye getirilmemelidir. Her danışanla kendi hızında ilerleriz.

İlgili sayfalar: Travma sonrası stres, panik atak, duygu düzenleme.

Ön görüşme ve randevu

Yukarıdaki konularda birlikte çalışmak için WhatsApp üzerinden kısa bir mesaj gönderebilir, uygun seans saatlerini birlikte planlayabiliriz. Yüz yüze seansları Kadıköy’deki ofisimde, uygun olmayan dönemlerde ise online olarak sürdürebiliriz.

Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır ve kişisel bir değerlendirmenin yerine geçmez.