Ergenlik, özgüvenin en kırılgan olduğu dönemdir. Çocuklukta bakım verenlerle kurduğu ilişkiyle şekillenen özdeğer, ergenlikte dışarıdan — akran grubundan, sosyal medyadan, akademik başarıdan, bedenle ilgili geribildirimlerden — gelen sinyallerle yeniden sınanır. Yetişkinlerin “basit” bulduğu olaylar bir ergen için kimlik duygusunu derinden sarsabilir.

Ergende özgüven zedelenmesi nasıl görünür?

• Beden algısı ile ilgili yoğun kaygı — ayna karşısında saatler, sosyal medya filtreleri
• Sürekli kendini akranlarıyla karşılaştırma
• “Yeterli değilim” söylemi — kıyafet, görünüş, performans
• Takdir karşısında kabul edememe
• Mükemmeliyetçilik ya da tam tersi — “nasılsa olmayacak” tavrı
• Sosyal medyadan ve ortamlardan çekilme
• Risk davranışları — kabul görmek için
• Yoğun eleştiriye tahammül edememe, savunmacı tepkiler

Sosyal medya ve özgüven

Bugünün ergenleri, önceki kuşaklardan farklı olarak sürekli “izleniyor” ve “karşılaştırılıyor” hissiyle büyüyor. Instagram, TikTok, Snapchat gibi platformların algoritmaları en çok etkileşim alan içerikleri (çoğu zaman idealize edilmiş bedenler, mükemmel yaşamlar) öne çıkarır. Bu, ergenlerin “normal” kavramını çarpıtır.

Araştırmalar, günde 3 saatten fazla sosyal medya kullanımının ergen özgüveni üzerinde belirgin olumsuz etkisi olduğunu gösteriyor. Bu, “sosyal medyayı yasaklamak” anlamına gelmiyor — ancak kullanım biçimi ve bilinçli tüketim üzerine konuşulması gerekiyor.

Ebeveyn yaklaşımı

Ergenin özgüveninin desteklenmesinde ebeveynin rolü büyük:

1. Karşılaştırmayın. “Falancanın çocuğu şöyle” cümlesi uzun vadede derin bir yara açar.
2. Çabanın görülmesi. Sonuçtan çok süreçte verilen çabayı takdir edin.
3. Beden hakkında yorum yapmayın. Olumlu bile olsa — “kilo verdin güzelleşmişsin” ergende “kilo almasam değersizim” düşüncesini pekiştirir.
4. Kendi değer sinyallerinizi gözden geçirin. Çocuk, size baktığında kendisini nerede değerli görüyor?
5. Hatasını kabul edin. “Yanlış demişim, özür dilerim” diyen bir ebeveyn, ergene özdeğer öğretir.

Terapide ne üzerinde çalışıyoruz?

• İçsel “eleştirmen”i tanıma — ergenin kafasında kim konuşuyor
• Erken yaşantıların izlerinin keşfi (psikodinamik yaklaşım)
• Beden algısı ve kendilik imajı üzerine çalışma
• Sağlıklı sınır koyma ve “hayır” diyebilme becerisi
• Travmatik yaşantılar varsa EMDR ile işleme

İlgili sayfalar: Akran problemleri, duygu düzenleme, yetişkin özgüven.

Randevu ve iletişim

Ergen çocuğunuzla ilgili sorularınız ve randevu talebiniz için WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Ergenin kendi talebiyle direkt başvurması da mümkündür ve çoğu zaman daha etkili bir süreç başlangıcı olur.

Bu sayfa genel bilgi içerir, bireysel değerlendirmenin yerine geçmez.