“Öğretmen ‘odaklanamıyor’ diyor”, “Ders çalışırken her an başka bir şeye kayıyor”, “Verdiğim görevi unutuyor”… Bu cümleler bir ebeveyn olarak sizi endişelendirebilir. Peki her dalgınlık dikkat eksikliği midir?
Gelişimsel dikkat vs. dikkat eksikliği
Çocukların dikkat süresi yaşa göre değişir. 4 yaşındaki bir çocuğun ortalama dikkat süresi 8–12 dakikadır; 8 yaşında bu süre 16–24 dakikaya çıkar. Yani her “odaklanamayan” çocukta DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) olduğunu düşünmek doğru değil.
Dikkat problemi için ne zaman uzman desteği?
- Belirtiler 6 aydan uzun süredir devam ediyorsa
- Birden fazla ortamda görülüyorsa (hem evde hem okulda)
- Akademik ya da sosyal yaşamı belirgin olarak etkiliyorsa
- Çocuk bu durumdan rahatsızlık duyuyorsa
Nasıl bir değerlendirme yapılır?
Dikkat değerlendirmesinde en çok kullandığım araçlardan biri MOXO Dikkat Testi‘dir. MOXO, bilgisayar tabanlı, dikkati 4 ayrı boyutta ölçen bir testtir: dikkatlilik, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite. Ek olarak:
- Ebeveyn ve öğretmen görüşmeleri
- Gözlem
- Gerekirse WISC-IV ile bilişsel kapasite değerlendirmesi
- DSM-5 kriterlerine göre tanısal değerlendirme
Yaklaşım
Dikkat problemi tespit edildiğinde yaklaşım çok yönlüdür: Davranışsal stratejiler, çocuğa özel çalışma rutinleri, aile içi iletişim desteği ve gerektiğinde psikiyatrist iş birliği. Her çocuk için plan farklıdır — “tek bir reçete” yoktur.